HOTLINE: 19009204

  • tieng-viet
  • tieng-anh

Bùng phát sốt xuất huyết, phân biệt với sốt do COVID ở trẻ thế nào?

Theo ThS.BS Nguyễn Hữu Hiếu - Trung tâm Nhi khoa, BV Bạch Mai cho biết, bệnh sốt xuất huyết và COVID-19 khi khởi phát thường có những biểu hiện tương đối giống nhau và dễ gây nhầm lẫn, do đó phụ huynh cần hết sức lưu ý theo dõi sát sao, tránh để trẻ rơi vào tình huống nguy kịch.

Đã có 14.700 ca mắc sốt xuất huyết, 6 ca tử vong, nhiều ca bệnh nặng - nhất là ở trẻ em. Bộ Y tế dự báo thời gian tới số mắc có xu hướng tăng do đang bắt đầu vào thời điểm mùa dịch.

Trong bối cảnh song hành với COVID-19 hiện nay, làm sao để tránh nhầm lẫn các dấu hiệu bệnh, điều trị trẻ kịp thời tránh biến chứng nặng; dấu hiệu nào cảnh báo SXH đang ở giai đoạn nguy hiểm; chăm sóc trẻ mắc SXH ra sao để mau hồi phục sức khỏe... là vấn đề được nhiều bố mẹ quan tâm.

Sốt xuất huyết đang gia tăng ở miền Nam với rất nhiều trẻ mắc bệnh. Trong bối cảnh dịch COVID-19 như hiện nay, cần phân biệt sốt trong SXH và sốt do COVID-19 thế nào thưa bác sĩ?

Sốt xuất huyết và COVID-19 đều là các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây dịch do virus. Hai bệnh tuy triệu chứng ban đầu giống nhau nhưng có những điểm đặc trưng riêng về yếu tố dịch tễ, đường lây truyền cũng như bệnh cảnh.

Tính đến giữa tháng 4, TP. Hồ Chí Minh ghi nhận gần 4.500 ca mắc sốt xuất huyết Dengue trong đó có 109 ca nặng đang điều trị tại các bệnh viện, ghi nhận 02 trường hợp tử vong vì SXH. Nguyên nhân dẫn đến tử vong là bệnh nhân được phát hiện và nhập viện trễ. Theo báo cáo của Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM), trong 3 tháng đầu năm 2022, số ca SXH đến khám và nhập viện Nhi đồng 1 tăng gấp 1,5 - 2 lần so với cùng kỳ năm 2021.

SXH là bệnh lưu hành hằng năm và giai đoạn cao điểm của bệnh thường từ cuối tháng 7 đến hết tháng 1 năm sau - thời điểm thuận lợi để muỗi vằn truyền bệnh sinh sôi, tạo điều kiện bùng phát Dengue. Tuy nhiên thực tế hiện nay đã có nhiều trẻ mắc SXH, với nhiều ca bệnh nặng, thậm chí có ca tử vong.

Lý giải nguyên nhân này có thể do năm nay mùa mưa đến sớm và theo chu kỳ 3-4 năm thì bệnh sốt xuất huyết sẽ tăng và năm nay "rơi đúng" chu kỳ này nên người dân cần phải cảnh giác (chu kỳ mới nhất là năm 2017).

Cách phân biệt sốt trong SXH và sốt trong COVID-19

SXH và COVID-19 khi khởi phát thường có những biểu hiện tương đối giống nhau và dễ gây nhầm lẫn (sốt, đau đầu, mỏi người, ớn lạnh), tuy nhiên khác nhau ở các triệu chứng đi kèm và diễn biến của sốt.

- Sốt xuất huyết

  • Sốt cao đột ngột, liên tục từ 39 - 40 độ C trong 2 - 7 ngày liền.

  • Chán ăn, mệt mỏi, nhức đầu, đau cơ, đau bụng.

  • Ban xung huyết và/ hoặc xuất huyết dưới dạng chấm rải rác trên da hoặc bầm chỗ tiêm, chảy máu cam, nôn ra máu.

- COVID-19:

  • Sốt (≥ 37,5 độ C), ở trẻ em khởi phát thường sốt cao (≥ 38,5 độ C) trong 2 ngày đầu sau đó tự hết sốt.

  • Đau đầu, đau họng, đau cơ hoặc đau cả người.

  • Cảm giác ớn lạnh, mệt mỏi.

  • Ho, hụt hơi hoặc khó thở.

  • Mất vị giác hoặc khứu giác.

  • Ngạt mũi hoặc chảy nước mũi.

  • Các triệu chứng tiêu hóa: buồn nôn hoặc nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng

- Bệnh SXH nguy hiểm thế nào nếu không được chữa trị kịp thời. Thực tế hiện nay ở TP.HCM đã có không ít các trường hợp nặng, tổn thương đa cơ quan, thậm chí ngừng tim trước khi nhập viện.

Theo số liệu của BV Nhi Đồng 1, trong 2 tuần đầu tháng 4, khoa hồi sức tích cực - chống độc đã điều trị gần 10 ca sốc sốt xuất huyết nặng, tổn thương các cơ quan trong đó có ca ngưng thở, ngưng tim trước nhập viện. Nguyên nhân là do người dân còn tâm lý sợ dịch bệnh COVID-19 nên hạn chế đưa trẻ đến bệnh viện thăm khám dù đã có triệu chứng. Hoặc vì người dân quá lo dịch bệnh COVID-19 mà quên đi bệnh sốt xuất huyết và các bệnh lý cũng có triệu chứng sốt khác như cúm, tay chân miệng.

Thực tế có những trường hợp gia đình tự điều trị, không phát hiện sớm bệnh cảnh nên khi trẻ được đưa đến bệnh viện đã ở giai đoạn muộn. Khi đó việc hồi sức ở những trẻ này rất phức tạp, tỉ lệ tử vong cao và có thể để lại di chứng cho trẻ sau này nếu vượt qua được.

Đa số bệnh nhân SXH thường tự khỏi trong vòng 7 ngày nhưng có khoảng 5% bệnh nhân sẽ có biểu hiện nặng như chảy máu hoặc thoát huyết tương gây sốc do giảm thể tích, suy hô hấp, suy tim, suy thận, rối loạn đông máu, tổn thương gan, rối loạn tri giác, nếu không phát hiện và điều trị kịp thời sẽ có nguy cơ tử vong.

Đặc biệt vấn đề đồng nhiễm COVID-19 và SXH, bệnh nhân có nguy cơ trở nặng, thậm chí tử vong cao hơn nếu hai bệnh cùng biến chứng nặng, không được phát hiện và điều trị kịp thời.

- Từ kinh nghiệm điều trị cho trẻ mắc SXH, bác sĩ có thể cho biết nhóm đối tượng nào dễ trở nặng khi mắc SXH và cha mẹ cần phải chú ý nhóm trẻ này như thế nào?

Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai có tiếp nhận khám và điều trị ngoại trú một vài trường hợp rải rác trẻ sốt cao trên 3 ngày ở vùng dịch tễ của SXH như Hoàng Mai, Đống Đa nhưng chưa trường hợp nặng nào cần nhập viện theo dõi và điều trị.

Tuy nhiên, cần chú ý các nhóm đối tượng dễ trở nặng khi mắc SXH gồm:

  1. Trẻ ở lứa tuổi sơ sinh, nhũ nhi.

  2. Trẻ suy dinh dưỡng cũng như béo phì.

  3. Có bệnh đi kèm như bạch cầu cấp, xuất huyết giảm tiểu cầu, đái tháo đường hoặc đang bị nhiễm trùng thứ phát (viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết,…).

  4. Trẻ đồng mắc các bệnh do virus khác như COVID-19, tay chân miệng,…

Cha mẹ cần chú ý phát hiện các dấu hiệu trở nặng của SXH ở những đối tượng này để kịp thời để thông báo với các bác sĩ hoặc cho trẻ nhập viện để theo dõi điều trị. Chú ý cần tăng cường dinh dưỡng, tăng cường uống nước và oresol đặc biệt trong giai đoạn nguy hiểm.

- Hiện nay trẻ đã đi học, các hoạt động vui chơi cũng đã mở cửa, cách nào để phát hiện sớm trẻ SXH bởi lẽ căn bệnh này cũng dễ nhầm với cúm, sốt siêu vi, viêm họng... Và dù mắc bệnh, trẻ vẫn vui chơi, hoạt động bình thường?

Bệnh nhi thường khởi phát bệnh SXH với triệu chứng sốt cao đột ngột, trước đó trẻ hoàn toàn khỏe mạnh, thời gian sốt từ 2 – 7 ngày, kèm theo những biểu hiện như đỏ bừng mặt, da xung huyết, đau nhức cơ, đau khớp, đau đầu.

Trong một số trường hợp, trẻ bị bệnh SXH có thể bị sốt kèm theo đau họng, mệt mỏi, buồn nôn và nôn. Trẻ nhũ nhi có thể kèm triệu chứng ho sổ mũi hay tiêu chảy. Vào thời điểm này, những triệu chứng sốt xuất huyết ở trẻ thường không đặc hiệu, không thể phân biệt với nhiễm các loại virus khác.

Tiếp sau đó, có thể biểu hiện sốt xuất huyết ở trẻ như: xuất hiện chấm xuất thường ở cẳng tay, cẳng chân, nách, ngực, thắt lưng; xuất huyết niêm mạc như chảy máu mũi, chảy máu răng, đi cầu ra máu. Ở nữ tuổi dậy thì có thể xuất huyết âm đạo.

- Việc điều trị ngoài tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ, cha mẹ hay gặp sai lầm nào khi chăm sóc con mắc SXH tại nhà thưa bác sĩ?

Đúng là có nhiều phụ huynh do lo lắng thái quá cho sức khỏe của trẻ nên có những sai lầm trong chăm sóc trẻ. Các sai lầm của cha mẹ hay gặp khi chăm sóc trẻ mắc SXH tại nhà có thể kể đến như:

  • Tự ý sử dụng thuốc hạ sốt, đặc biệt nhóm Ibuprofen, aspirin làm nặng thêm tình trạng xuất huyết.

  • Cho con uống thuốc kháng sinh khi không có chỉ định của bác sĩ.

  • Tự ý truyền dịch khi trẻ mệt mỏi tại các phòng khám tư hoặc tại nhà.

  • Cho uống oresol không đúng cách

  • Cho trẻ ăn thực phẩm, đồ uống có màu đỏ, nâu hay đen.

  • Cạo gió

  • Không vệ sinh cá nhân, không cho trẻ tắm rửa.

  • Cho rằng đã bị SXH thì không mắc lại nữa nên tâm lý chủ quan không phòng tránh.

Cha mẹ cần lưu ý việc điều trị, chăm sóc cho trẻ mắc SXH cần tuân thủ theo chỉ định và khuyến cáo của bác sĩ.

- Vậy bác sĩ có lời khuyên nào tới phụ huynh để phòng bệnh SXH cho trẻ và khi con đã mắc bệnh rồi thì chăm sóc trẻ SXH đúng cách ra sao để trẻ mau hồi phục sức khỏe?

Để phòng bệnh SXH cho trẻ, phụ huynh cần:

  • Chống muỗi đốt bằng cách xịt chống muỗi, mắc màn khi ngủ.

  • Diệt muỗi, diệt loăng quăng.

  • Giữ cho nhà cửa sạch sẽ, sáng sủa, khô ráo vì môi trường ẩm thấp là những điều kiện thuận lợi cho muỗi cư trú và phát triển.

  • Phát quang bụi rậm quanh nhà, đậy kín thùng trữ nước, dọn dẹp những nơi trũng nước sau trời mưa vì đó là nơi muỗi tới sinh nở.

  • Không cho trẻ chơi gần những nơi ẩm thấp, tối kín, nơi muỗi tập trung.

Chăm sóc trẻ mắc SXH đúng cách bằng việc:

  • Theo dõi nhiệt độ trẻ hàng ngày và chú ý phát hiện sớm những dấu hiệu bệnh trở nặng để đưa trẻ đến cơ sở y tế cấp cứu kịp thời.

  • Gia đình phải tuân thủ theo đúng chỉ định của bác sĩ, không được nghe theo kinh nghiệm mách bảo để chữa mẹo hoặc dùng thêm các loại thuốc khác.

  • Cần cho trẻ uống nhiều nước để bù đắp lượng nước bị mất do sốt, nếu trẻ uống được oresol là tốt nhất. Nếu không có oresol, nên cho trẻ uống thêm nước cam, chanh tươi, nước dừa thay thế.

  • Cho trẻ uống từ từ vì việc uống quá nhanh, quá nhiều cùng một lúc có thể sẽ gây nôn, đầy bụng.

  • Cần cho trẻ nghỉ ngơi tuyệt đối, không nên để trẻ chơi đùa nhiều và tránh mặc nhiều áo quần hay ủ kín trẻ.

Nguồn: Tổng hợp 

TAGS :

covid-19 phân biệt sốt xuất huyết và sốt cho covid sốt xuất huyết điều trị sốt xuất huyết

TIN MỚI

Giờ làm việc: Từ Thứ Hai đến Thứ Bảy hàng tuần

Sáng: 7h30 đến 12h00 - Chiều: 13h30 - 17h00

Số 11-13-15 Trần Xuân Soạn, P. Phạm Đình Hổ, Q. Hai Bà Trưng, Hà Nội

HOTLINE: 1900 9204

Điện thoại.(024)-3.622.77.99

Email: support@drbinh.com - Website: www.drbinh.com

Chúng tôi tự hào là đối tác tin cậy của:

Top